google plus pinterest LinkedIn

نگاهی به راه اندازی معاونت انیمیشن در مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی ی

امیرمحمد دهستانی، معاون انیمیشن مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی:

سخت، اما شدنی

اولویت‌های مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی در حوزه‌ انیمیشن سه بخش تولید انیمیشن‌های سینمایی، ساخت انیمیشن‌های کوتاه هنری و ساماندهی وضعیت سینمای انیمیشن است. تولید انیمیشن‌های کوتاه که بیشتر جنبه‌ هنری، مخاطب خاص و جشنواره‌ای دارند، طبق روال گذشته ادامه خواهد یافت البته بحث اصلی گسترش کیفی تولیدات در این حوزه است و تلاش‌هایی هم در زمینه‌ افزایش بودجه برای تسهیل تولید داریم. ما همچنان به روند تولید انیمیشن‌های کوتاه هنری ادامه داده و تلاش می‌کنیم که با کمک اعضای شورای انیمیشن متشکل از محمدعلی صفورا، اسماعیل شرعی، امید خوش‌نظر، بنده و مرتضی رزاق‌کریمی که به عنوان قائم‌مقام مرکز در جلسات شرکت می‌کنند، ۳۰ انیمیشن کوتاه حرفه‌ای در سال تولید کنیم. موضوع مهم دیگر حمایت از انیمیشن سازها برای تولید آثار است، نخستین گام برای دریافت حمایت مالی از مرکز، ثبت طرح انیمیشن است که چند شرط دارد و واجد بودن یکی از آنها برای شرایط اولیه کافی است؛ ابتدا این که فرد باید عضو آسیفا یا همان انجمن صنفی کارگری انیمیشن استان تهران باشد، ۲ فیلم انیمیشن با ساختار حرفه‌ای ساخته باشد، از جشنواره‌های معتبر جایزه دریافت کرده باشد یا این که طرح خود را به عنوان پایان‌نامه‌ رشته انیمیشن ارایه دهد که این بخش شامل هنرجویان چند دانشگاه مهم کشور می‌شود. حمایت از پایان‌نامه‌های دانشجویی انیمیشن، بخشی از فعالیت‌های مرکز گسترش در زمینه رشد انیمیشن است. در زمینه ثبت انیمیشن باید اضافه کرد که بعد از تکمیل فرم اولیه و ارسال چند نمونه کار، فرم‌ها در شورا به همراه سوابق فیلمساز بررسی می‌شود و اگر مورد تایید بود از ارایه‌دهنده‌ طرح، فیلمنامه کامل و در ادامه کانسپت‌های بیشتر درخواست می‌شود. مرحله بعد برآورد هزینه و تنظیم قرارداد است تا کار به شکل حرفه‌ای آغاز شود. در طول تولید هم جلسات مشاوره و بازبینی با اعضای شورا برگزار خواهد شد تا این نشست‌ها به کیفیت بهتر اثر کمک کنند. ممکن است دوستان احساس کنند این شورا با برخی آثار سخت‌گیرانه برخورد می‌کند، ولی ما می‌خواهیم نام مرکز گسترش به عنوان مهمترین مرکزی که در ایران به شکل حرفه‌ای در زمینه‌ تولید فیلم انیمیشن فعالیت دارد، حفظ شود و اعتباری برای کشورمان باشد. در حال حاضر فیلمسازان حرفه‌ای بسیاری با ما قرارداد دارند و بیشترین جوایز انیمیشن در دو، سه سال گذشته متعلق به آثار تولیدی این مرکز بوده است.

سه انیمیشن سینمایی در یک سال

در حوزه ساخت انیمیشن سینمایی از لحاظ بودجه محدودیت‌هایی داریم، ولی آن چه مدنظر است تولید سه انیمیشن سینمایی در سال است. تمامی حساسیت‌های موجود در حوزه‌ انیمیشن‌های کوتاه، درباره‌ انیمیشن‌های بلند سینمایی هم وجود دارد، در حال حاضر کارهایی به ما ارجاع شده است و با برخی فیلمسازان حرفه‌ای در حال مذاکره هستیم، بعضی از طرح‌های ارایه شده هم به مرحله قرارداد رسیده‌اند و به زودی درباره‌ آن‌ها اطلاع‌رسانی خواهیم کرد که یکی از این پروژه‌ها، یک انیمیشن سینمایی تولید مشترک با کره‌جنوبی است. ما در شورای انیمیشن موشکافانه پیش می‌رویم؛ چرا که زمان آزمون و خطا به پایان رسیده است و از انیماتورهای ایرانی انتظار می‌رود آثاری حرفه‌ای و درخور به مخاطبان عرضه کنند. قصد نداریم سرمایه‌ای را هدر دهیم و تا زمانی که پروژه‌ باکیفیت به همراه تیمی حرفه‌ای نیابیم، وارد قرارداد نخواهیم شد. البته ممکن است این شدت حساسیت شامل یکی، دو اثر که پیش از این دوره، تولیدشان شروع شده و در طول این دوره ارایه شوند، نشده باشد. مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی بر تولید انیمیشن‌های سینمایی با قابلیت اکران گسترده تاکید دارد، ما در تولید انیمیشن‌های سینمایی مخاطب کودک و خانواده را مدنظر داریم و سعی می‌کنیم آثار خوبی در این زمینه تولید کنیم؛ هر چند هنوز وارد مرحله جدی تولید نشدیم و در حال مذاکره با فیلمسازان هستیم. تولید آثار در حوزه‌ نوجوانان هم مدنظر ما هست، البته اثری که قرار است نظر نوجوانان را (که برای تماشای انیمیشن به سختی جذب سینما می‌شوند) به سمت خود جلب کند باید دارای شاخصه‌های ویژه‌ای باشد.

تخصص: فیلمسازی، دغدغه: فروش

مشارکت با برخی سازمان‌ها از جمله موسسه صبا در سازمان صداوسیما و دفتر همکاری‌های ریاست جمهوری نیز در دستور کار ما قرار دارد، در حال حاضر نیز مشغول کار روی چند طرح هستیم که در صورت به سرانجام رسیدن به نفع انیمیشن ایران خواهد بود. در کنار این، تعامل خوبی با مدیران مراکز تولیدکننده‌ انیمیشن که تمام آن‌ها از افراد حرفه‌ای هستند، داریم و روی برخی قوانین جدید کار می‌کنیم تا به دولت ارایه دهیم. برخی از موارد شامل هیچ هزینه‌ای نیست و تنها تغییر برخی قوانین است که می‌تواند باعث پیشرفت کار در حوزه انیمیشن شود. به عنوان مثال بسیاری از آثار برای اسپانسرهای دولتی تولید می‌شوند و برای ورود به بازارهای جهانی نیاز است که این اسپانسرها وارد عمل شوند. ما در حال مذاکره هستیم تا زمینه‌ حضور این آثار در بازارهای بین‌المللی فراهم شود، از سوی دیگر در تلاش هستیم تا قوانینی که ممکن است به لحاظ تجارت انیمیشن دست و پاگیر باشد را مرتفع سازیم. هنرمندی که وارد حوزه تولید انیمیشن می‌شود باید احساس امنیت کرده و بتواند به راحتی اثرش را برای عرضه در بازارهای جهانی ارائه کند. در این میان ما به شرکت‌هایی متخصص در زمینه‌ پخش فیلم انیمیشن نیاز داریم که با قوانین بین‌المللی برای مذاکره و فروش آشنا باشند و بین هنرمند با خریدار خارجی ارتباط برقرار کنند. در حال حاضر برخی از هنرمندان ما به ناچار خودآموزی‌هایی در این زمینه کسب کرده‌اند اما دغدغه و تخصص اصلی‌شان فروش فیلم نیست به همین دلیل تا به حال چندان موفق نبوده‌اند. ما با حمایت دولت نیاز به ایجاد مراکزی داریم که به شکل دلسوزانه در این زمینه فعالیت کنند و بتوانند آثار ایرانی را به بازارهای جهانی ارایه دهند. در حال حاضر عمده‌ترین تولیدات ما که شاید به استانداردهای جهانی نزدیک باشند، فیلم‌های کوتاه انیمیشن است و سعی می‌کنیم این آثار را که موفقیت‌های چشمگیری در عرصه‌ جشنواره‌های بین‌المللی داشته‌اند در بازارهای جهانی عرضه کنیم.

از ارباب حلقه‌ها تا آخرین داستان

تا زمانی که نتوانیم انیمیشن باکیفیتی برای بازار خود تولید کنیم، کار چندان درستی نیست که در فکر حضور در بازارهای بین‌المللی و جذب مخاطب خارجی باشیم، مخاطب فعلی ما سطح توقع بالایی دارد و کارهای ما را که شاید هزینه تولیدشان یک میلیون دلار هم نباشد با آثار چند صد میلیون دلاری جهان مقایسه می‌کند. آنچه این خلا را پُر می‌کند تلاش و خلاقیت انیماتورهای ایرانی است. ما همانطور که با شکل‌گیری این معاونت قول آن داده شده است، نیازمند حمایت جدی مسئولان هستیم، به ویژه در زمینه‌ تامین بودجه تا بتوانیم تولیدات خوبی ارائه دهیم، چون تا زمانی که تولید خوب نداشته باشیم، حرفی هم برای گفتن نداریم. انیمیشن یک کالای فرهنگی است و فردی که قصد تولید اثری را در این حوزه دارد باید شناخت خوبی از جامعه و فرهنگ خود داشته باشد. چگونه فردی که نمی‌تواند با جامعه خود ارتباط برقرار کند، قصد دارد اثری تولید کند که با زبان جهانی ارتباط داشته باشد؟ در واقع مساله ما این نیست که فرهنگ ما سرشار از اسطوره‌های غنی است، بلکه موضوع وجود فیلمسازانی است که این بینش را داشته باشند که این فولکلور غنی را به روز و به زبان انیمیشن ترجمه کنند تا برای تماشاگر امروزی جذاب باشد. مجموعه «ارباب حلقه‌ها» سال‌های سال در قالب کتاب محبوس بود و جایی در سینما نداشت، اما سینماگری با خلاقیت خود آن را به روز کرد. اخیراً انیمیشن ایرانی «آخرین داستان» را دیدم و به شدت از تماشای آن در سالن سینما لذت بردم. این انیمیشن رویکردی خاص و زیبا به داستان فریدون و ضحاک دارد و نمونه‌ای از تولید با طیف مخاطب بزرگسال و به روز رسانی شده است که از اسم شاهنامه بهره برده و با فرهنگ ما در ارتباط است.

فرهنگ، هنر، علم

باید به این نکته توجه داشت که موفقیت انیمیشن ایرانی در جهان فراتر از بحث انیمیشن است. زمانی که با موفقیت یک فیلم انیمیشن ایرانی در قلب آمریکا یا اروپا و یا حتی همین آسیا، پرچم ایران به اهتزاز درمی‌آید، گستره و بُعد فرهنگی ایران به جهانیان نمایش داده می‌شود. انیمیشن به پشتوانه و تکنولوژی بالا نیازمند است و زمانی که جهان شاهد نمایش انیمیشنی باکیفیت از ایران باشد، به بسیاری از قابلیت‌های پیدا و پنهان هنری، فرهنگی و علمی کشور ما پی خواهد برد.

...

سلمان خورشیدی انیمیشن ساز

دانایی در کنار توانایی

ما در انیمیشن نیاز به یک متولی داریم که خودش امکان سرمایه‌گذاری و به نوعی هدایت اقتصادی آن را نیز داشته باشد. در گذشته مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، انیمیشن نیز تولید می‌کرد ولی مبلغ در نظر گرفته شده برای آثارش به قدری کم و غیرقابل باور بود که کسی از انیمیشن سازها اصلا به آن توجه نمی کرد، اما حالا اوضاع متفاوت‌تر از قبل شده، ولی نباید فراموش کرد که اگر منِ تولید کننده بخواهم این تغییر را حس کنم نیاز دارم یک استراتژی پویا کل کارم را تحت تاثیر قرار دهد. استراتژی که درک درستی از بازار و منابع مالی داشته باشد و این امکان برایش فراهم باشد که کاری انجام دهد. مثلا مدتی است که معاونت علم و فناوری ریاست جموری فعالیت‌هایی انجام می‌دهد تا انیمیشن ایران را در فضای بین اللمللی مطرح کند، ولی آیا ما می‌دانیم اقتضائات این فضا چیست؟ اگر وارد بُعد بین المللی شویم، بر سر دریافت ارز و مسائل مالی مربوط به قرارداد کارهایمان با شک و شبهه روبرو می‌شویم، پس کسی که می‌خواهد درگیر چنین فضایی شود باید یک سیستم توانا و دانا داشته باشد، سیستمی که منابع داشته باشد و از تمام زیر و بم این بیزنس اطلاع داشته باشد، چون صنعت و اقتصاد انیمیشن با سینما و لایو اکشن تفاوت دارد.

توجه به تولید کننده

پیش از راه‌اندازی معاونت در مرکز گسترش، مرکزهای مخصوص انیمیشن که راه افتاده‌اند را داشتیم و رزومه آنها را دیده‌ایم، پس اگر قرار است این مرکز هم مثل نمونه‌های پیش از خود کار کند، تغیر محسوسی در انیمیشن ما رخ نمی‌دهد و این معاونت انیمیشن نیز یک دفتر عادی محسوب می‌شود. برای به وجود آوردن تغییرات در اتمسفر انیمیشن باید با استراتژی متفاوتی وارد عمل شد، استراتژی که با حمایت از بالا توانایی انجام خیلی از کارها را داشته باشد. بسیاری از افراد هستند که می‌دانند چه کار کنند، ولی نمی‌توانند آن کار را انجام دهند، پس این سیستم جدید باید امکان مالی مناسب برای هدف‌مند کردن بازارش را داشته باشد. مثلا حتی ممکن است سیستم تعیین کند که ما نیاز به بازار خارجی نداریم و همه زیرساخت‌ها را برای بازار داخلی آماده کند. به طور کلی سیستم برای موفقیت و تغییر فضای کنونی باید جریان سازی کند، بنگاه اقتصادی ایجاد کند و این بنگاه یا با استفاده از سرمایه خود یا استفاده از اسپانسر کارهایش را جلو ببرد. اگر از تولید کننده‌ها حمایت شود، دوره‌های بازاریابی پیشرفته برای آنها در نظر بگیرند، چهره‌های مطرح بین المللی را برای آموزش‌شان دعوت کنند یا مسافرت‌های کاری برای پیشرفت آنها در نظر بگیرند، من تولید کننده حس می‌کنم فضا تغییر کرده و همین مسئله خود به خود روی کیفیت پروژه‌هایم تاثیر می‌‎گذارد.

استفاده درست از قدرت

 در سیستم تولید حال حاضر، من یک قرارداد دو ساله دارم و تا زمانی که قراردادم تمام نشده، مشغول کارم هستم و اصلا توجهی به اتفاقات دیگر نمی‌کنم، اما زمانی که جریانی در انیمیشن درحال شکلگیری باشد، آن جریان بین همکاران پخش می‌شود و همه راجع به آن صحبت می‌کنند، فقط باید به این نکته توجه داشت این جریان موفق نخواهد بود، مگر اینکه از قدرت نشات بگیرد. هرچقدر استراتژی این جریان زیبا و ایده‌های مربوط به آن جذاب باشد، برای همه قابل احترام است، اما یک جریان به عنوان سیستم پیش برنده احتیاج به قدرت دارد. ما می‌دانیم چه کسانی در این معاونت جدید مشغول به کار هستند، افرادی که برای همه قابل احترام هستند، اما آنها نیازمند منابع مالی هستند و تا زمانی که تامین نشود، حس نمی‌کنم اتفاق خاصی رخ دهد، تنها امیدواری ما نسبت به این جریان، افرادی هستند که در آنجا مشغولند، چون می‌دانیم که آنها عزم جدی برای رخ دادن این جریان دارند.

بیزنس پلن‌های صحیح

ما در کشورمان زیرساخت‌های این را داریم که مثلا در طول سال 3 فیلم سینمایی انیمیشن استاندارد تولید کنیم. وقتی که برای یک برنامه دوساعته تلویزیونی از کارشناس خارجی با مبلغ دویست هزار دلار( که هزینه تولید یک فیلم سینمایی است) استفاده می‌شود یعنی پتانسیل آن وجود دارد و اسپانسر برای تولید در بخش‌های مختلف داریم. نمونه موفق انیمیشن سینمایی در این سال‌ها انیمیشن «فیلشاه» است، نمونه‌ای استاندارد که هم از نظر حرفه‌ای و هم در بیزنس موفق بود و از فروش بلیط در گیشه پول تولید آن تامین شد. پس همین مثال نشان می‌دهد که این امکان برای انیمیشن ایران وجود دارد و همه چیز فقط نیاز به استراتژی صحیح دارد. معاونت باید به این موضوع دقت کند که برای پیشرفت انیمیشن نباید هرچیزی تولید کند، یکی از اتفاقات خوب این سیستم حضور امیرمحمد دهستانی است، آدمی مجرب که از جنس تولید است. افرادی از این جنس اگر توانایی، قدرت، اختیار عملی مالی، شرایط ویژه و امتیازات خاص داشته باشند، می‌دانند که در چه مسیری حرکت کنند، آنها آدم‌های دانایی هستند و سیستم باید آنها را توانا کند. اگر این اتفاق رخ دهد ما می‌توانیم ده انیمیشن سینمایی خوب در سال داشته باشیم که همگی در اکران موفق باشند. تجربه ثابت کرده که در اکران عید اکثر فیلم‌ها در کنار آثار کمدی سلاخی می‌شوند و همه مخاطبان سینما به سمت فیلم‌های کمدی می‌روند، ولی انیمیشن «فیلشاه» این مسئله را نقض کرد و با یک فروش فوق العاده گلیم خود را از آب بیرون کشید و نتیجه تلاشش را دید. مشتری دیگر انیمیشن تلویزیون است، شما ببینید که در حال حاضر بخش زیادی از کارهایی که شبکه پویا پخش می‌کند خارجی است، کارهایی که اکثرا خریداری می‌شوند، اگرچه آنها را با قیمت‌های نازل می‌خرند و ما نمی‌توانیم با آن قیمت‌ها تولید داشته باشیم، اما نکته این است که ما بازار خوبی در داخل داریم که باید به زوایای مختلف آن توجه کرد. اکران در سینما و پخش از تلویزیون بیزنس پلن‌های مختلف دارد که برای استفاده درست از آنها باید به خوبی بشناسیم‌شان و با روش صحیح با آنها برخورد کنیم.

 




يكشنبه ۳۱ تير ۱۳۹۷